چه چیزهایی رو باید مانیتور کنیم؟ چک‌لیست عملی برای سایت‌ها و سرویس‌ها.

«سایت رو مانیتور کن» شبیه یه کار تکی به نظر میاد. ولی در عمل، سایت به زنجیره‌ای از چیزها وابسته است (DNS، گواهی SSL، وب‌سرور، API، دیتابیس، کارهای پس‌زمینه) و هر حلقه‌ای ممکنه بشکنه در حالی که صفحه‌ی اصلی هنوز سالم به نظر می‌رسه. این چک‌لیست کمک می‌کنه تصمیم بگیرید چی رو، به چه ترتیبی و هر چند وقت یه بار زیر نظر بگیرید.

نکته‌های کلیدی

• از چیزهایی شروع کنید که کاربر باهاشون سروکار داره: صفحه‌ی اصلی، ورود، پرداخت و API عمومی.
• وابستگی‌هایی رو اضافه کنید که بی‌صدا خراب می‌شن: گواهی SSL، ثبت دامنه، DNS و کرون جاب‌ها.
• سرورهایی رو که صفحه‌ی وب ندارن با پینگ و پورت چک کنید.
• فاصله‌ی چک رو بر اساس هزینه‌ی قطعی انتخاب کنید، نه از روی عادت.
• هر مانیتور یه مسئول و یه کانال هشدار لازم داره که واقعاً یکی می‌خونه.

از مسیر کاربر شروع کنید

چند صفحه و کاری رو فهرست کنید که اگه خراب بشن، مشتری‌ها بهتون زنگ می‌زنن. برای بیشتر کسب‌وکارها این‌ها هستن:

• صفحه‌ی اصلی: اولین چیزی که آدم‌ها و موتورهای جستجو می‌بینن.
• ورود یا ثبت‌نام: معمولاً یه سرویس جدا با خرابی‌های خودش.
• مسیر پول: صفحه‌ی محصول، سبد خرید، پرداخت یا callback درگاه.
• API عمومی: اگه همکارها یا اپ موبایل بهش وابسته‌ان.

برای هر کدوم، یه چک ساده‌ی HTTP که کد 200 انتظار داره شروع خوبیه. بهترش مانیتورینگ کلمه‌ی کلیدی است که دنبال کلمه‌ای می‌گرده که فقط وقتی صفحه واقعاً کار می‌کنه دیده می‌شه، مثل اسم محصول یا «خروج». صفحه‌های خطا هم خیلی وقت‌ها کد 200 برمی‌گردونن.

خرابی‌های بی‌صدا رو اضافه کنید

بعضی مشکل‌ها هیچ‌وقت به شکل کندی صفحه دیده نمی‌شن؛ یه روز همه‌چیز یهو متوقف می‌شه.

گواهی SSL

گواهی منقضی‌شده باعث می‌شه مرورگر یه صفحه‌ی کامل هشدار نشون بده. تاریخ انقضا رو مانیتور کنید و دو تا چهار هفته قبل هشدار بگیرید؛ حتی اگه تمدید دستی باشه وقت کافی دارید. مانیتورینگ SSL رو ببینید.

ثبت دامنه

دامنه‌ای که تمدید نشده، سایت، ایمیل و همه‌ی زیردامنه‌ها رو یکجا از کار میندازه و پس گرفتنش ممکنه طول بکشه. یه مانیتور انقضای دامنه هزینه‌ای نداره و جلوی یه قطعی خجالت‌آور رو می‌گیره.

DNS

تغییرات DNS، منقضی شدن تفویض نیم‌سرور یا یه رکورد اشتباه می‌تونه بازدیدکننده‌ها رو جای دیگه بفرسته. مانیتورینگ DNS که جواب‌ها رو با مقدار مورد انتظار مقایسه می‌کنه، این رو پیدا می‌کنه.

کارهای زمان‌بندی‌شده

بکاپ‌ها، صدور فاکتور و همگام‌سازی داده بی‌سروصدا شکست می‌خورن. از مانیتورینگ Heartbeat استفاده کنید: کار بعد از تموم شدن یه آدرس رو پینگ می‌کنه و اگه پینگ نرسه هشدار می‌گیرید.

زیرساخت رو پوشش بدید

همه‌ی سرورها صفحه‌ی وب نمی‌دن. سرور ایمیل، دیتابیس، درگاه VPN و ابزارهای داخلی هم مراقبت لازم دارن:

چک پورت فقط ثابت می‌کنه سرویس اتصال قبول می‌کنه، نه اینکه درست کار می‌کنه؛ هر جا می‌شه کنارش یه چک در سطح برنامه بذارید.

هر چند وقت یه بار چک کنیم؟

فاصله رو از روی هزینه‌ی بی‌خبری انتخاب کنید:

چک سریع‌تر مشکل رو زودتر پیدا می‌کنه، ولی هشدار هنوز به تأیید نیاز داره. چک کردن از چند لوکیشن و هشدار دادن فقط وقتی بیشتر از یه نقطه خرابی رو ببینه، بیشتر هشدارهای اشتباهی رو که از یه مسیر شبکه میان حذف می‌کنه.

مشخص کنید به کی خبر داده بشه

مانیتوری که کسی نمی‌خونه فقط تزئینه. برای هر مانیتور مشخص کنید:

1. مسئولش کیه؛ یه نفر یا یه تیم، نه «همه».
2. چطور باخبر می‌شه؛ پیامک برای موارد فوری، تلگرام یا بله برای کانال تیم.
3. اگه جواب نداد چی می‌شه؛ ارجاع به نفر دوم بعد از چند دقیقه.

مانیتورهای کم‌اهمیت (مثل کند شدن یه صفحه‌ی معرفی) رو از گوشی‌هایی که نصف شب آدم‌ها رو بیدار می‌کنن دور نگه دارید.

یه مجموعه‌ی شروع

اگه از صفر شروع می‌کنید، این مجموعه در کمتر از پونزده دقیقه بیشتر سایت‌های کوچیک و متوسط رو پوشش می‌ده:

1. چک HTTP یا کلمه‌ی کلیدی روی صفحه‌ی اصلی، هر ۱ تا ۵ دقیقه.
2. چک کلمه‌ی کلیدی روی ورود و پرداخت.
3. انقضای SSL و دامنه برای دامنه‌ی اصلی.
4. پینگ روی هر سرور و چک پورت روی ایمیل و SSH.
5. یه مانیتور Heartbeat روی بکاپ شبانه.
6. یه صفحه‌ی وضعیت که مانیتورهای مربوط به کاربر رو نشون بده.

پرسش‌های پرتکرار

• مانیتور کردن صفحه‌ی اصلی کافیه؟

  +

  نه. صفحه‌ی اصلی معمولاً کش می‌شه یا از CDN میاد و ممکنه سالم بمونه در حالی که ورود، پرداخت یا API خرابه. مسیرهایی رو مانیتور کنید که کاربر برای انجام کاری طی می‌کنه.

• سرویس‌های ثالث رو هم مانیتور کنم؟

  +

  اون‌هایی که مسیر اصلی کارتون بهشون وابسته است: درگاه پرداخت، سرویس پیامک، نقشه. نمی‌تونید درستشون کنید، ولی زود باخبر شدن کمک می‌کنه سرویس‌دهنده رو عوض کنید یا به کاربرها بگید چه خبره.

• چند تا مانیتور لازم دارم؟

  +

  برای یه سایت معمولی کسب‌وکار، معمولاً بین پنج تا بیست تا. با مجموعه‌ی شروع بالا شروع کنید و هر بار که یه رخداد خرابی جدیدی بهتون یاد داد، یه مانیتور اضافه کنید.