تفاوت IPv4 و IPv6: قالب آدرس، تفاوت‌ها و اثرش روی سرویس‌های شما.

IPv4 از اوایل دهه‌ی ۱۹۸۰ بار اینترنت رو کشیده و حدود ۴٫۳ میلیارد آدرسش سال‌هاست تموم شده. IPv6 برای جایگزینی اون طراحی شد، ولی این دو تا مدت‌ها کنار هم کار می‌کنن. اگه سایت یا سرور اداره می‌کنید، دونستن تفاوت‌هاشون و چیزهایی که ممکنه خراب بشه به دردتون می‌خوره.

نکته‌های کلیدی

• آدرس IPv4 سی‌ودو بیتیه (203.0.113.10) و آدرس IPv6 صدوبیست‌وهشت بیتی (2001:db8::10).
• IPv6 نیاز به NAT رو از بین می‌بره و به هر دستگاه اجازه‌ی داشتن آدرس عمومی می‌ده.
• میزبان‌ها معمولاً آدرس IPv6 رو خودکار (SLAAC) یا از طریق DHCPv6 می‌گیرن.
• فایروال باید برای هر دو پروتکل تنظیم بشه؛ یه مسیر IPv6 باز، فراموشی رایجیه.
• اگه رکورد AAAA منتشر می‌کنید، مسیر IPv6 رو جداگانه مانیتور کنید.

قالب آدرس

کوتاه کردن آدرس‌های IPv6

دو قانون آدرس IPv6 رو خواناتر می‌کنه:

1. صفرهای ابتدای هر گروه رو می‌شه حذف کرد: 0db8 می‌شه db8.
2. یه رشته از گروه‌های تمام‌صفر رو می‌شه با :: جایگزین کرد.

2001:0db8:0000:0000:0000:0000:0000:0010
2001:db8::10

در آدرس‌های URL، IPv6 داخل کروشه میاد: https://[2001:db8::10]:8443/.

تفاوت‌های اصلی

نه کمبود آدرس، نه NAT

شبکه‌های IPv4 خیلی از دستگاه‌های خصوصی رو با NAT پشت یه آدرس عمومی پنهان می‌کنن. با IPv6 هر دستگاه می‌تونه آدرس یکتای جهانی داشته باشه؛ که اتصال‌های مستقیم رو ساده‌تر می‌کنه و یعنی حالا فایروال، نه NAT، جلوی ترافیک ورودی رو می‌گیره.

پیکربندی خودکار

میزبان‌های IPv6 می‌تونن از پیشوندی که روتر اعلام می‌کنه، آدرس خودشون رو بسازن (SLAAC). هر جا کنترل مرکزی لازم باشه، DHCPv6 هم هست.

هدر ساده‌تر، بدون قطعه‌قطعه کردن توسط روتر

هدر IPv6 اندازه‌ی ثابت داره و روترها هیچ‌وقت بسته‌ها رو قطعه‌قطعه نمی‌کنن؛ فرستنده خودش MTU مسیر رو پیدا می‌کنه. فایروال‌هایی که کل ICMPv6 رو می‌بندن این کشف رو خراب می‌کنن و باعث اتصال‌هایی می‌شن که روی پاسخ‌های بزرگ گیر می‌کنن.

ICMPv6 ضروریه

IPv6 برای کشف همسایه و MTU مسیر به ICMPv6 متکیه. بستن کاملش (عادت رایج در IPv4) چیزها رو خراب می‌کنه. به‌جاش انواع لازم رو باز بذارید.

اجرای سرویس روی هر دو (dual stack)

بیشتر سرورهای امروزی هر دو پروتکل رو اجرا می‌کنن. کلاینت‌هایی که IPv6 دارن معمولاً اول اون رو امتحان می‌کنن و بعد سراغ IPv4 میان (happy eyeballs). این یه حالت خرابی ایجاد می‌کنه که راحت از چشم می‌افته: سایت برای شما روی IPv4 کار می‌کنه در حالی که بعضی کاربرها به یه مسیر IPv6 خراب می‌رسن.

چک‌لیست سرویس‌های dual stack:

1. وب‌سرور روی IPv6 هم گوش می‌ده (listen [::]:443; در nginx).
2. فایروال قانون‌های IPv6 هم‌ارز داره؛ نه خیلی بسته، نه کاملاً باز.
3. گواهی TLS و virtual hostها روی هر دو یکسان کار می‌کنن.
4. رکورد AAAA به آدرس درست اشاره می‌کنه، یا اگه IPv6 آماده نیست وجود نداره.
5. لاگ‌ها و محدودیت نرخ آدرس‌های IPv6 (و پیشوندهای /64) رو درست مدیریت می‌کنن.

مانیتورینگ IPv4 و IPv6

اگه هم رکورد A و هم AAAA منتشر می‌کنید، هر دو مسیر رو چک کنید. مانیتوری که نام میزبان رو resolve می‌کنه ممکنه هر کدوم از پروتکل‌ها رو انتخاب کنه، پس چک‌های جدا روی آدرس IPv4 و IPv6 بذارید، یا یه مانیتور DNS که تأیید کنه هر دو رکورد مقدار مورد انتظار رو دارن.

پرسش‌های پرتکرار

• IPv6 از IPv4 سریع‌تره؟

  +

  ذاتاً نه. کارایی به مسیری بستگی داره که هر پروتکل طی می‌کنه و این مسیرها ممکنه فرق کنن. گاهی IPv6 سریع‌تره و گاهی کندتر.

• حتماً باید IPv6 رو پشتیبانی کنم؟

  +

  هنوز همه‌جا نه، ولی هر سال شبکه‌های موبایل و خونگی بیشتری اون رو ترجیح می‌دن. اگه رکورد AAAA منتشر می‌کنید، مطمئن بشید کار می‌کنه؛ مسیر IPv6 خراب از نداشتنش بدتره.

• میزبان‌های IPv4 و IPv6 می‌تونن مستقیم با هم حرف بزنن؟

  +

  نه. دو پروتکل جدا هستن و بین میزبان فقط-IPv6 و فقط-IPv4 به سازوکارهای ترجمه مثل NAT64 نیاز هست.